|
Soğutma
sektöründeki yıllardır kaliteli iş yapan
firmaların
buluşma noktası
Soğutma Cihazları ,
Soğuk Oda ,
Soğuk Depo ,
Soğuk Depo Panelleri ve
Soğutma Adına Her şey Bu
Sitede
Soğutma Rehberi -
Temel Kavramlar
-
Soğutma Nedir?
Bir maddenin
veya ortamın sıcaklığını onu çevreleyen hacim sıcaklıgının
altına indirmek ve orada muhafaza etmek üzere ısının
alınması işlemine soğutma denilebilir.
En basit ve
eski sogutma şekli, soğuk yörelerde tabiatın meydana
getirdiği buzları muhafaza edip bunları sıcak veya ısısı
alınmak istenen yerlere koyarak
soğuk depo da
sağlanmasıdır.Kışın meydana gelen kar ve buz’u muhafaza
ederek sıcak mevsimlerde bunu
soğuk
oda için
kullanma usulünün m.ö. 1000 yıllarından uygulanmakta
olduğu bilinmektedir. Bu uygulamanın bugün dahiyurdumuzun
bazı yörelerinde geçerli bir soğutma şekli olduğu
görülmektedir. Diğer yandan, eski mısırlılardan beri
geceleri açık gök yüzünü görecek tarzda yerleştirilen
soğuk depo paneli suyun soğutulabileceği bilinmektedir.
Bu soğutma şekli,
soğuk
depo kapısı gece karanlıktaki
sıcaklığının mutlak sıfır (-273)derece sevyesinde
olmasından ve ışıma (Radyasyon) yolu ile ısının gökyüzüne
iletilmesinden yararlanılarak sağlanmaktadır.
Ticari
maksatla ilk büyük buz satışı 1806 yılında Frederic Tudor
tarafından ve Antil adalarına 130 tonluk bir buz
hamulesini Favorite adlı
soğutma cihazları tekneyle götürülmesi ile
başlamıştır. Daha sonraları “buz kıralı” adı ile tanınan
bu şahıs, ilk macerasından 3500 dolar para kaybetmesine
rağmen bu zararın tamamıyla depolama olanaklarının
bulunmayışından meydana geldiğini, gerçekte ise buz işinde
büyük kazançlar bulundugunu görebilmiş ve buz ticaretine
devam ederek 1850 yıllarında senede 150.000 ton’a ulaşan
bir buz ticareti
modüler
sistem hacmi geliştirmiştir. 1864 de ise buz
sattığı ülkeler arasında Antiller, İran, Hindistan, Güney
Amerika ülkeleri bulunuyor ve gemilerinin ugradıgı
limanlarının sayısı 53’ü buluyordu. Tabiatın bahşettiği
buz ile soğutma şeklinden 1880’lere kadar geniş ölçüde
yararlanılmıştır.
Buz ile
elde edilen soğutma şeklinin gerek zaman ve gerekse
bulunduğu yer bakımından çoğu kez pratik ve ucuz bir
soğutma sağlayamayacagı bellidir. Bunun yerine mekanik
araç ve cihazlarla soğutma sağlanması tercih edilir ki
soğutma yöntemleri bilimide bu ikincisi ile ilgilenir.
Mekanik soğutma ile ilgili bilinen ilk patent 1790 yılında
İngiliz Thomas Harris ile John Long’a aittir. 1834 yılında
da amerikalı Jacop Perkins eter ile çalışan pistonlu bir
sandvic panel patentini almıştır. Bu makine, bir
emme basma tulumbaya benzer. Bir tıp doktoru olan john
Gorrie (1803-1855) ilk defa, ticari gaye ile çalışan bir
soğutma makinası yapmış (1844-Apalachicola, Florida,
ABD)ve “Klima Sistemleri –Soğutma-Ticari buz imali” konularının
babası olarak tarihe geçmiştir.
Uygulama
alanında ilk defa 1860 yılında Dr. James Harrison
(Avusturalya) üretim işlemi sırasında birayı soğutmak
maksadıyla mekanik soğutmayı başarıyla kullanmıştır.
Sistemde soğutucu akışkan olarak Sülfirik Eter
kullanılmıştır. 1861 de Dr Alexander Kirk kömür ısısı ile
çalışan ilk Absorpsiyonlu
soğuk
hava aygıtını
gerçekleştirmiştir. Mekanik soğutma vasıtasıyla buz
imalinin ticari sahaya girmesinin ise 1890 yıllarını
bulmuştur.Klima sahasında büyük çapta ilk uygulama 1904
yılında New York Ticaret Borsasına 450 ton/frigo’luk bir
makina konularak gerçekleştirilmiştir. Konutlarda
kullanılmak maksadıyla
şok
tesisleri (Buz dolabı) yaptı.
Otamatik olarak çalışan buz dolapları 1918 de Kelvinatör
Company tarafından imal edilmeye başlandı ve ilk sene 67
dolap satıldı. 1918-1920 yılları arasında toplam 200 dolap
yapılarak satıldı. Absorpsiyon prensibiyle çalışan
otamatik bir buz dolabı da (Electrolux) 1927 yılında
amerika’da satışa çıktı.

|